Łyszczec wytworny

©

©Gypsophila elegans

Opis

Rodzina: Caryophyllaceae – goździkowate

Łacińską nazwę rodzaju utworzono od greckich słów ‚gyphos‚ — wapń, ‚phile ‚— miły, przyjaciel. Jest to odniesienie do warunków bytowania rośliny w chwili opisania, a dla nas informacja o jej potrzebach.

Gipsówka letnia – pod taką nazwą też funkcjonuje – ma silny, palowy system korzeniowy. Rośliny o takich korzeniach raczej się nie przesadza bo bardzo źle to znoszą. Łodygi cienkie, silnie rozgałęzione, szczególnie w górnej części pędu i dość skąpo ulistnione. Liście szarozielone, wąskie, siedzące, lancetowate o długości około 4 cm. Gatunek ma kwiaty białe, 5-płatkowe, zebrane są w dwu- lub wieloramienne wierzchotki. Ogólnie pokrój rośliny jest delikatny w oglądzie. Gipsówka ma tendencję do pokładania się i dla utrzymania jej w pionie warto pomyśleć o nieszpecących podpórkach.

Najczęściej spotykane odmiany uprawne odznaczające się większymi niż u gatunku kwiatami to:

‚Covent Garden’ o białych kwiatach. Jest odmianą silnie rosnącą (60-80 cm);

‚Rosa’ – o różowych kwiatach;

‚Purpurea’ – o kwiatach purpurowych;

‚Weisser Riese’ -o kwiatach białych;

‚Rosenschleier’ – ma kwiaty pełne, różowe;

‚Astrosanguinea’ – ma kwiaty prawie czerwone.

Inne gatunki jakie możemy spotkać w uprawie.

G. muralis pochodzi z piaszczystych rejonów Azji Mniejszej, jest niska (około 12 — 15 cm), kwiaty ma różowe lub białe,

G. floribunda jest również niewielka (wysokość 10 — 15 cm), kwiaty ma drobne, barwy różowej.

G. viscosa pochodzi z Syrii, kwiaty ma różowoczerwone.

Występowanie

Pochodzi z Azji Mniejszej i Kaukazu.

Wysokość

Osiąga wysokość 30-50 cm.

Termin kwitnienia

Kwitnie uzależnione od terminu siewu. Przy siewie pod osłonami kwitnie około 10-12 tygodni od wysiewu. Przy późniejszym siewie około 8 tygodni od wysiewu. Kwitnie krótko bo około 6 tygodni.

Kolor kwiatu

Latem wydaje mnóstwo małych białych kwiatów o średnicy do 2 cm, czasami z różowymi lub purpurowymi żyłkami. Odmiany oprócz białych mają jeszcze różowe lub karminowe kwiaty.

Stanowisko

Rośliny rosną najlepiej na stanowi­skach słonecznych nie należy więc sadzić jej pod drzewami, ani od północy.

Wymagania

Optymalna dla niej gleba jest glebą przepuszczalną, niezbyt zasobną i o odczynie od obojętnego w kierunku zasadowym. By mieć się czym chwalić gleby lekko kwaśne należy zwapnować. Jest rośliną dobrze znoszącą suszę, ale chcąc mieć może kwiatów trzeba jej zapewnić dostateczną ilość wilgoci i w czasie suchego lata podlewać. Przestrzegam przed nawożeniem gipsówki letniej bo uzyskamy odwrotny do zamierzonego efekt. Pod koniec kwitnienia ściąć wszystkie kwiatostany tuż nad liśćmi. Mamy wówczas szansę na kolejne masowe kwitnienie. Przy wczesnym sadzeniu i bardzo ciepłej – bez przymrozków – jesieni w zachodniej części kraju mamy możliwość uzyskać trzecie kwitnienie.

Niższe odmiany dobrze się sprawdzają jako roślina pojemnikowa.

Rozmnażanie

Ponieważ kwitną tylko 6 tygodni więc by mieć kwiaty jak najdłużej warto zacząć wysiewy pod osłonami i później bezpośrednio do gruntu. Innym sposobem na wcześniejsze kwitnienie jest wysiew jesienny- we wrześniu. Doświadczenie uczy, że warto go zastosować raczej w cieplejszych rejonach kraju. W chłodniejszej strefie można go zastąpić wysianiem nasion około 6 tygodni przed wysadzeniem do gruntu. Ponieważ nasiona są raczej drobne (u gatunku bardzo drobne 2000 sztuk w 1 gramie) więc i siewki są maleńkie. Nie warto wystawiać swej cierpliwości na próbę i lepiej sadzonkować pęczkami jak lobelię. Zapomniałam – nasiona potrzebują światła do kiełkowania więc wysiewamy na równą powierzchnię i potem płaskim przedmiotem wciskamy w glebę. Po wschodach przy siewie gruntowym siewki przerywamy zostawiając rośliny w odstępie 10-15 cm. Przy czym dla niższych odmian stosujemy odstęp 10 cm. Przy siewie do pojemników z uwagi na wielkość siewek wybieramy płytkie pojemniki. Siejąc wprost do gruntu wschody powinny pojawić się po około 2 tygodniach. Przy ciepłej ziemi jaką mają w pojemnikach wschody będą nieco szybciej. Nasiona zachowują zdolność kiełkowania przez 2 lata.

Uwagi

Jest to rodzaj o dość długiej historii uprawy, bo w Anglii gipsówka była uprawiana już od 1759. Od razu też zyskała uznanie jako dodatek do bukietów i jako element suchych kompozycji. Najczęściej stosowano jej chmurkowe, lekkie kwiatostany do uzupełniania bukietów różanych. Myślę, że tradycja pozostała do dziś.

Floryści mają swoje sekrety, jednym z nich jest sposób na długą świeżość kwiatów gipsówki. Ścinają ją późnym wieczorem i od razu jeszcze na rabacie wkładają do niezbyt zimnej wody w jakimś pojemniku. Pojemnik z gipsówką przez noc przechowują w miejscu ciemnym i możliwie chłodnym. Rano można z nią robić już co się zamierzało. Na zdjęciach kilka przykładów.

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Gypsophila elegans – pion - http://www.learn2grow.com/plants/gypsophila-elegans/

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.