Tunbergia oskrzydlona

©

©Thunbergia alata

 

Opis

Rodzina: Acanthaceae – akantowate

Rodzaj Tunbergia zawiera około 90 gatunków. Do niego także należy wieloletnie pnącze o niebieskich kwiatach T. grandiflora. Nasz gatunek ma pędy wijące się i chętniej rosnące w górę niż w dół. Dlatego chcąc mieć roślinę wiszącą nie może ona znaleźć żadnej podpory bo wybierze wzrost w górę. Liście średniej wielkości sercowate lub strzałkowate czasem odlegle ząbkowane. Kwiaty o pięciu patkach korony, które w dolnej swej części zrastają się w lekko rozdęta rurkę osłoniętą przez 2 działki kielicha. Wnętrze tej rurki jest bardzo ciemne czasem prawie czarne. Dlatego w strefie angielskojęzycznej jej pospolita nazwa to „Black eyed Susan vine”. Gdyby ktoś chciał posłużyć się tą nazwą do czegokolwiek to proszę nie zapomnieć, że podobnie nazywana tam jest rudbekia „Black eyed Susan”

Występowanie

Stu procentowej pewności nie ma bo roślina w uprawie jest od niepamiętnych czasów więc pierwotny teren jej naturalnego występowania trudno teraz ustalić. Przyjmuje się zatem, że pochodzi z południowej i południowo-wschodniej Afryki oraz wschodniej Azji, gdzie jako pnącze osiągające długość 2-3 m długości.

Jak może wyglądać w cieplejszych strefach można pooglądać na stronie http://www.hear.org/starr/images/species/?q=thunbergia+alata&o=plants

Wysokość

W uprawie pojemnikowej w najlepszych warunkach osiągnie nie więcej jak 1,5 metra, a z reguły do jednego metra.

Termin kwitnienia

Od czerwca do października. Jeśli trafi się nam upalne lato to roślina podczas tego gorącego czasu ogranicza kwitnienie, nadrabia to w nieco późniejszym czasie gdy jest nieco chłodnej lecz słonecznie.

Kolor kwiatu

Najczęściej są białe, żółte lub pomarańczowe i te są zawsze z ciemnym oczkiem. Natomiast nowsze odmiany od kremowego po czerwony mają lub nie mają ciemnej gardzieli kwiatu.

Stanowisko

Wiosną i jesienią pełne słońce lecz w czasie upalnego lata dobrze by było chronić roślinę przynajmniej w czasie największej operacji słonecznej. Jest oczywiście optimum choć możliwe do osiągnięcia biorąc pod uwagę mobilność doniczkowej uprawy. Generalnie lubi słońce (wszak to afrykańska roślina), ale będzie wdzięczna za ocienianie w godzinach południowych.

Wymagania

Ponieważ najczęściej uprawiamy ją w pojemnikach to większość z na używa kupnej ziemi do kwiatów. Z uporem maniaka powtarzam ziemię taką trzeba rozluźniać by się nie zbijała pod wpływem wody. Ponieważ jest to roślina, która potrafi kwitnąć i to obficie oraz rosnąć na kilka metrów, a ziemi w doniczce jest ograniczona ilość trzeba ją zasilać. Nawozimy metodą co drugie podlewanie lecz połową dawki. W nawozie do roślin kwitnących jest wystarczająca ilość azotu by roślina dobrze rosła i kwitnienie jest dość krótko po posadzeniu, więc po około miesiącu czasu od posadzenia zaczynamy nawożenie nawozami do roślin kwitnących. W naturze rośnie na glebach dość wilgotnych więc i my musimy jej zapewnić dostateczną wilgotność, zresztą jeśli zapomnimy to zaraz cała przywiędnie i bezpowrotnie zwiędną wszystkie otwarte kwiaty. Jeśli w domu mamy dostatecznie widno jesienią przed przymrozkami możemy doniczkę przenieść do domu i jeszcze przez jakiś czas cieszyć się kwiatami.

Najczęściej uprawiana jest jako roślina roczna, ale można ją przezimować i wtedy w następnym roku zakwita dużo wcześniej. Zimuje w chłod­nych, dobrze oświetlonych pomiesz­czeniach, w temperaturze 8-10 0C. Wiosną, przed ruszeniem wegeta­cji trzeba taką roślinę przesadzić w zasobne podłoże, przyciąć i prze­nieść w nieco cieplejsze miejsce. La­tem po zahartowaniu wystawić ją na balkon lub do ogrodu.

Rozmnażanie

Z nasion wysia­nych w marcu (po 2-3) do małych doniczek. Kiedy mają parę liści właściwych zmieniamy doniczki na nieco większe. Po osiągnięciu przez siewkę około 10 cm, co najmniej 3 pary liści uszczykujemy wierzchołek. Najczęściej pod koniec kwietnia trzeba siewki przesadzić do większych doniczek i dać im podpórki. Siejąc roślinę trzeba zdawać sobie sprawę w jej szybkiego wzrostu a więc i wymagań, dlatego nie tak łatwo przygotować ładną krępą rozsadę. Najczęściej nasze siewki nie są pikowane, co nie sprzyja rozrostowi korzeni, nie są dokarmiane lub przesadzane do większych doniczek, rosną w zbyt wysokiej temperaturze w stosunku do ilości światła jakie dostają. Dlatego najczęściej mamy taki obrazek, że już mała siewka zaczyna gubić dolne liście. Potem przy sadzeniu w końcowy pojemnik mamy problem bo nigdy nie jest on na tyle wysoki by ziemia przykryła te gołe nogi. Po zahartowaniu rozsady, w maju, młode rośliny wystawiamy do ogro­du czy na balkon.

Choroby i szkodniki

Ze szkodników najczęstszymi są przędziorek i mączlik. Choroby jeśli się pojawią to raczej tylko w czasie mokrego i zimnego lata.

Uwagi

Nazwa rodzaju utworzono od nazwiska Carla Petera Thunberga żyjącego w latach 1743 – 1828, szwedzkie botanika, lekarza, podróżnika i pisarza, który był chyba największym uczniem Linneusza

Wśród ludów Afryki wschodniej bywa używana jako warzywo. Znane są także właściwości lecznicze. Szczególnie wrażliwi mogą mieć podrażnioną skórę od soku tej rośliny.

 

 

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Siewki – http://ogrodek-thilien.blogspot.com/2010_06_01_archive.html

Nasionko – http://en.wikipedia.org/wiki/Thunbergia_alata

Advertisements

komentarze 2 to “Tunbergia oskrzydlona”

  1. Anna Klaudia Says:

    Chcialabym zapytac jak jest z przycinaniem rosliny. Okolo 2 tygodni temu obcielam kilka gornych pedow mojej thunbergii z nadzieja ze moze sie troche rozkrzewi ale wyglada na to ze jej to nie posluzylo i zaczyna troche obsychac nie chce kwitnac ani rosnac takze. Czy to mozliwe ze to przez to obciecie? Czy bardziej to moze byc wina braku skladnikow odzywczych?
    Dziekuje
    AK

    • zojalitwin Says:

      Rozrośnięta roślina nie będzie się rozkrzewiać. Natomiast może tak zareagować jak u Pani. Proszę dać jej jeszcze trochę czasu powinny wybić oczka śpiące w pobliżu miejsca cięcia i roślina wznowi wzrost. Jest generalna zasada, że po cięciu wykonuje się oprysk przeciw grzybom. Co do składników to tunbergia potrzebuje ich sporo. Polecam nawóz do pelargonii lub surfinii.


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: