Eksakum pokrewne

©

©Exacum affine

Opis

Rodzina: Gentianaceae – goryczkowate

Z 40 gatunków w uprawie na większą skalę znajduje sie tylko ten jeden gatunek. Mimo, że w naturze jest to bylina my traktujemy ją jako roślinę roczną lub dwuletnią. Dwuletnią mamy wówczas gdy zastosujemy siew jesienią.

Jest to niewielka kopulasta roślinka o cienkich, zielnych, kruchych i mocno rozgałęzionych pędach. Są one gęsto ulistnione. Liście owalne i krótko zaostrzone, a u nasady zwężające się w ogonek liściowy. Blaszka liściowa jest nieco mięsista, gładka i oliwkowozielona. Cechą zdobniczą rośliny są jej kwiaty. Nie są one duże lecz roślina kwitnie bardzo obficie.  Wyrastają one na szczytach pędów oraz z kątów górnych liści. Mają bardzo charakterystyczne pręciki, ustawione nie wokół słupka lecz po jego jednej stronie oraz długą i zawsze zagiętą szyjkę słupka. W uprawie doniczkowej nasiona wiązane są sporadycznie. Więc chcąc mieć nasiona trzeba zabawić się samemu, pamiętając by zapylać dojrzałe lepkie znamię słupka pyłkiem pobranym z innego kwiatu.

 Korzenie liczne lecz stosunkowo cienkie.

Występowanie

Jest to gatunek endemiczny, czyli występujący tylko w jednym miejscu. W tym wypadku na kamienistych zboczach wyspy Sokotra należącej do Jemenu, a znajdującej się na Oceanie Indyjskim.

Wysokość

Roślina którą kupujemy rzadko sięga 30 cm. Trzeba jednak powiedzieć iż bardzo często jest to wynik zastosowanego przez producentów chemicznego regulatora wzrostu. W naturze roślina osiąga około 60 cm i ma bardzo niechlujny wygląd. Ponieważ taki regulator działa tylko rok więc jeśli udałoby się nam przechować roślinę przez zimę wiosną uzyskamy pędy znacznie dłuższe i znacznie gorzej rozgałęzione, a co za tym idzie roślina będzie miała znacznie mniej kwiatów.

Termin kwitnienia

Bardzo zależy od terminu siewu nasion. Jeśli będziemy siać jesienią roślina będzie kwitła od kwietnia do początków lipca. Z siewu zimowego otrzymamy rośliny kwitnące od lipca do września. Pojedynczy kwiatek jest trwały przez kilka dni i jest to bardzo uzależnione od temperatury. Im jest ona wyższa tym krótsza trwałość kwiatu.

Kolor kwiatu

Gatunek ma kwiaty niebieskawe z lekkim odcieniem fioletu. U wyhodowanych odmian płatki mogą mieć różne odcienie niebiesko-fioletowego oraz biały. Środek kwiatka jest zielonkawy, ale ostra żółć pylników sprawia że my odbieramy go jako żółty.

Stanowisko

Mimo że rośnie w znacznie cieplejszej strefie to jednak dość wysoko nad poziomem morza. Na wysokości około 1000 m jest już znacznie chłodniej. Ponieważ roślina szybko przekwita w wysokich temperaturach trzeba jej zapewnić w miarę chłodne miejsce. Uzyskamy to przez wybranie jej miejsca bardzo widnego, ale nie narażonego na ostre słońce. Latem może to być parapet okna typowo wschodniego gdzie słońce kończy swoją działalność około godziny 10-tej. Może też być okno typowo zachodnie czyli ze słońce po godzinie 17-tej.

Roślinę na okres letni czyli nie wcześniej jak po połowie czerwca można wystawić na zewnątrz w lekki pstrokaty cień lub w miejsce gdzie słońce będzie miała w podobnych jak wspomniane godzinach.

Przy siewie jesiennym warto znaleźć roślinie widne pomieszczenie lecz z temperaturą w zakresie 12-15 0C. Obniżenie temperatury w tym czasie promuje obfitsze kwitnienie. Nigdy jednak temperatura nie może spaść poniżej 12 0C bo roślina nam zginie.

Wymagania i pielęgnacja

Od razu trzeba powiedzieć iż raczej nie uda się utrzymać rośliny po okresie kwitnienia. Kto dysponuje miejscem dostatecznie widnym z temperaturą w granicach 15 0C może spróbować, ale musi pamiętać o czym już wspomniałam, że otrzyma znacznie mniej atrakcyjną roślinę.

Po przyniesieniu takiej rośliny do domu naszym zadaniem jest utrzymanie masowego i długotrwałego kwitnienia. Oprócz stanowiska na długotrwałość kwitnienia ma wpływ systematyczne usuwanie przekwitłych kwiatów oraz utrzymywanie gleby w stanie lekko wilgotnym. Przeschnąć powinna tylko cienka górna warstwa. Przy takim systemie podlewania bardzo łatwo zalać roślinę, podlewajmy zatem z głową. Woda do podlewania powinna być albo letnia, albo przynajmniej w temperaturze otoczenia czyli nie może to być woda prosto z kranu. Każde przesuszenie spowoduje prawie natychmiastowe zakończenie kwitnienia. Natomiast jeśli roślina ma wilgotne podłoże i więdnie to sygnał zalanego podłoża i zgnilizny korzeni.

Roślina pochodzi z wyspy więc ma tam znacznie większą wilgotność powietrza niż ta panująca u nas. Postawmy ją na tacy z mokrymi kamykami. Zraszanie liści jest możliwe, ale niekorzystnie działa na kwiaty więc nie jest to najlepszy sposób na podnoszenie wilgotności powietrza.

Dla uprawiających rośliny z nasion informacja iż glebą do ostatniego przesadzenia może być zwykła gleba do kwiatów lecz musi być bardzo rozluźniona perlitem, drobnym żwirem czy wermikulitem. Uchroni to cienkie korzenie przed nadmiarem wody.

Exacum ma duże zapotrzebowanie na składniki odżywcze lecz nie lubi nadmiaru soli w glebie dlatego zasilanie najlepiej przeprowadzać raz w tygodniu lecz połową dawki. Używamy nawozu do roślin kwitnących. Natomiast przy hodowli od nasion we wczesnych fazach używamy nawozu o zrównoważonym składzie.

Mrozoodporność

Minimalna temperatura jaką jest w stanie roślina wytrzymać to 12-13 0C.

Rozmnażanie

Exacum można rozmnażać zarówno przez sadzonki jak i przez siew nasion.

Sadzonki ukorzeniają się dość trudno, ale zapewniając im co najmniej 21 0C i dużą wilgotność powietrza można ukorzeniać nawet w wodzie.

Łatwiej jednak rozmnażać z nasion. Są one drobne jak pył. W jednym gramie jest ich około 40 000 sztuk. By jakoś w miarę równo wysiać trzeba je wymieszać z suchym piaskiem. Nasion nie przykrywamy tylko dociskamy do wyrównanego wilgotnego podłoża. Wschody pojawiają się po około 2-3 tygodniach jeśli zdołamy zapewnić im temperaturę w granicach 21-24 0C. Siać można jesienią ale wówczas trzeba zapewnić roślinom jak najwięcej światła i temperaturę około 15 0C przez całą zimę. Inaczej lepiej siać na przełomie lutego i marca.

Choroby i szkodniki

Dość łatwo jest porażana przez szarą pleśń. Natomiast w zbyt suchych warunkach przędziorek będzie na pewno.

Zastosowanie

Ponieważ kwiaty są pachnące stawiamy je tak by nie trzeba się było schylać aby powąchać. Jeśli trzymamy roślinę w domu warto wynieść ją z pomieszczenia w którym śpimy. Jedna doniczka wystarczy by zapach był wyraźny w całym pokoju.

Przypisy


Wykorzystano zdjęcia z następujących stron:

Dno kwiatowe –http://botany.cz/cs/exacum-affine/

Liść – http://www.natureloveyou.sg/Exacum%20affine/Main.html

Exacum affine – http://www.plantesgrasses.com/forums/lofiversion/index.php?t18458.html


Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: